Het WK Voetbal is inmiddels ruim een week bezig en de eerste knallers aan kijkcijfers zijn binnen. Afgelopen zaterdag keken 5,7 miljoen mensen thuis naar de wedstrijd Nederland – Japan. Daarnaast keken nog eens ettelijke miljoenen buitenshuis naar de wedstrijd. Broadcast Magazine kwam zojuist met het bericht dat maar liefst 9,2 miljoen mensen naar de wedstrijd hebben gekeken. Dit ligt net iets onder de voorspelling van 10 miljoen die vorige week door kijkcijfersbons Rene van Dammen werd gedaan. De thuiskijkcijfers van de best bekeken wedstrijden tot nu toe zien er als volgt uit:

Groep E is vooralsnog favoriet. Niet zo verwonderlijk uiteraard. Verder zijn Brazilië en Duitsland erg in trek. Groep H komt nog niet voor in de ranglijst van best bekeken wedstrijden. Misschien dat Spanje – Honduras daar vanavond iets aan kan veranderen.

We zullen de kijkcijfers in de gaten houden en in de loop van het toernooi met een meer uitgebreide analyse komen.

Gerelateerde berichten:

• Kijkcijferanalyse WK (IV)
• Kijkcijferanalyse WK (II)
• Mediabestedingen rond WK 22 miljoen

De kwartfinale tussen Nederland en Rusland is met een kijkdichtheid van 50,5% de best bekeken wedstrijd van het afgelopen EK Voetbal. Dat blijkt uit de kijkcijfers van de Stichting KijkOnderzoek (SKO). Op de tweede, derde en vierde plek staande Oranje-wedstrijden uit poule C. De finale van gisteravond tussen Duitsland en Spanje (0-1) staat met een kijkdichtheid van 33,7% op een zesde plaats.

Bovenstaande top 10 is samengesteld op basis van de wekelijkse top 10 die SKO publiceert van de best bekeken programma’s. Uiteraard domineren de voetbalwedstrijden en bijbehorende programma’s zoals Studio Sport Zomer en voorbeschouwingen de ranglijsten. Toch heeft het EK niet voor een echte ‘boost’ gezorgd qua kijkcijfers. Sterker nog, juni laat zelfs een daling van 0,8% zien van het kijkvolume ten opzichte van vorig jaar.

In bovenstaande tabel zijn de kalendermaanden en kwartalen samengesteld op basis van de weekcijfers die door SKO worden gepubliceerd. Alle cijfers zijn gebaseerd op de doelgroep 6+ en het tijdvak 0 tot 26 uur (is geen typefout!). In het eerste kwartaal was nog sprake van een lichte stijging van de kijktijd, maar in het afgelopen kwartaal daalde de gemiddelde kijktijd met zo’n 4%. Vooral in mei was de daling met 11% fors.

De cijfers van week tot week zien er grafisch als volgt uit:

Bron: Stichting KijkOnderzoek

De piek van het kijkvolume tijdens de EK Voetbal is goed te zien in juni. Toch komt het gemiddelde van heel juni zoals gezegd iets lager uit dan juni 2007. Vergelijken we 2008 met 2006 (WK Voetbal in Duitsland) dan is te zien dat het kijkvolume toen veel hoger lag:

Bron: Stichting KijkOnderzoek

Wat verder opvalt is dat het kijkvolume uit de eerste helft van 2008 sowieso een stuk lager ligt dan dat van 2006. De invoering van de Gouden Standaard is heeft hier voor een deel mee te maken. In de eerste helft van 2006 zaten we 206 minuten per dat voor de televisie. Halverwege 2008 staat de teller op 186 minuten. Dat is 11% minder dan twee jaar geleden.

Gerelateerde berichten:

• Uitgesteld kijken nader bekeken
• Oranje scoort kijkcijfers
• Kijktijd televisie groeit licht in Q1

Wat één wedstrijd al niet kan doen. De Oranje-index is na de historische zege op Italië tot een recordhoogte gestegen. Trendbox en TBWA meten 1.072. Twee jaar geleden tijdens de WK stond de thermometer op 1.060. Maar liefst 71% van de Nederlandse bevolking denkt dat Oranje de kwartfinale haalt, de interesse in het EK-toernooi is na de eerste poulewedstrijd gegroeid met 14% en ook de betrokkenheid bij Oranje wordt alsmaar groter. Na de overwinning op Italië praat 22% nu dagelijks over Oranje en het EK. Dat vind ik overigens best wel laag, maar goed da’s mijn mening.

Het indexcijfer wordt berekend op basis van vier indicatoren die regelmatig zullen worden gemeten. Deze indicatoren zijn: de opinie en het gedrag van consumenten, de commerciële activiteiten rondom Oranje en het EK, de publicitaire aandacht voor Oranje en het EK en de opinie van een panel van vooraanstaande voetbalkenners en marketingexperts.

Zoals kon worden verwacht heeft de start van het EK en de gewonnen wedstrijd tegen Italië de publicitaire indicator een enorme impuls gegeven. De vorige meting liet nog een waarde van 1048 zien, nu staat de publicitaire indicator op 2299. Deze waarde ligt net boven de waarde op hetzelfde moment gemeten in 2006. Verder heeft ook de grote mediabelangstelling voor Oranje
ervoor gezorgd dat nu al de maximale publiciteitswaarde uit 2004 is overtroffen.

De commerciële indicator stijgt van 1129 naar 1505 en komt na de eerste groepswedstrijd in de buurt van de commerciële waarde uit 2006 (1578). De start van het EK laat een toename van EK gerelateerde tv-commercials zien, maar dit aantal is nog altijd fors minder dan twee jaar geleden. Opvallend is wel dat het aantal EK advertenties in kranten en magazines blijft groeien en groter is dan rondom het WK in 2006. Op de winkelvloer lijken alle commerciële Oranje troeven nu in de schappen te liggen.

De expert indicator stijgt fors van 125 naar 140. De stijging is vooral te danken aan de voetbalexperts. Na de geweldige wedstrijd van afgelopen maandag is het vertrouwen van de experts in Oranje gegroeid en zij zien de kansen in een succesvol toernooi toenemen. Verder ziet het panel niet veel veranderingen in de basisopstelling voor komende vrijdag. Het marketingpanel
geeft aan dat de oranjebeleving en betrokkenheid van de consument nu alleen maar verder zal toenemen. Op dit moment ziet het panel de Welpies (Albert Heijn) en Oranje spelertjes (Super de Boer) als beste Oranje promoties, dit omdat ze simpel en massaal zijn.

No related posts.

Nou, het gaat gebeuren hoor. De Oranjekoorts komt twee dagen voor de start van het toernooi eindelijk een beetje op stoom. Poeh, poeh. Na de laatste gewonnen oefenwedstrijd is de Oranje Index gestegen van 411 naar 601. De interesse in het EK-toernooi is de afgelopen week met 4% gegroeid. En maar liefst 48% van de Nederlanders denkt nu alledrie de poule-wedstrijden te gaan kijken, dit is 7% hoger dan in de vorige meting. Ook is Oranje meer en meer onderwerp van gesprek: 1 op de 6 Nederlanders praat nu meermalen per week over Oranje en het EK met familie en vrienden. Wat je niet allemaal kan meten zeg. Hoeveel % droomt ‘s nachts van Oranje en de EK en hoe lang?

De cijfers komen uit het Oranje Index onderzoek, een initiatief van TBWA\Brand Experience Company in samenwerking met Trendbox, dat de komende periode de Oranjebeleving rondom het EK 2008 in kaart brengt. Het indexcijfer wordt berekend op basis van vier indicatoren die regelmatig zullen worden gemeten. Deze indicatoren zijn: de opinie en het gedrag van consumenten, de commerciële activiteiten rondom Oranje en het EK, de publicitaire aandacht voor Oranje en het EK en de opinie van een panel van vooraanstaande voetbalkenners en marketingexperts.

Consumenten
De consumentenindicator is flink gestegen en haalt zijn hoogste waarde tot nu toe van 122. Dit is nog steeds lager dan twee jaar geleden kort voor het WK (134). De toename komt vooral door grotere betrokkenheid bij Oranje en interesse in het EK-toernooi. Enkele opmerkelijke resultaten uit het laatste onderzoek van Trendbox:

De interesse in het EK is met 4% gegroeid: van 44% in de voorgaande meting naar 48% nu. In 2006 was dat op dit moment 56% en in 2004 was dit 47%.
De Nederlander lijkt ook meer aandacht te gaan besteden aan de berichtgeving rondom Oranje. 11% volgt nu de berichtgeving zeer goed, bij de vorige meting was dat nog 7%.
Op dit moment begint 8% op dagelijkse basis over Oranje te praten tegen vrienden en familie. Dit is met 6% toegenomen ten opzichte van de voorgaande meting. 17% van de bevolking heeft het nu meermalen per week over Oranje en het EK, dit is 10% meer dan in de vorige meting.

Publiciteit
Zo vlak voor het EK stijgt de publicitaire aandacht wederom aanzienlijk en groeit sneller dan vlak voor het WK twee jaar geleden. De vorige meting liet een cijfer van 636 zien, momenteel staat de publicitaire indicator op 1048. Er is afgelopen week veel media belangstelling geweest (radio en televisie) rondom de laatste oefenwedstrijden van Oranje. Verder hebben ook blessures van De
Cler en Babel gezorgd voor een forse stijging van de media aandacht.

Commercieel
De commerciële indicator stijgt kort voor het toernooi van 824 naar 1129. De grootste stijging van Oranje/EK-gerelateerde uitingen valt wederom waar te nemen in kranten. Vele merken hebben afgelopen weekend gebruikt gemaakt van het adverteren in EK-specials van de verschillende dagbladen. De commerciële indicator is nog steeds lager dan twee jaar geleden, dit komt vooral door een achterblijvend aantal EK tv-commercials. Maar het huidige commerciële cijfer is al wel de hoogst gemeten score uit 2004 (973) ruimschoots gepasseerd.

Experts
De expert indicator stijgt van 115 naar 125 maar blijft lager dan in 2006. Vooral het marketingpanel signaleert een hogere beleving bij de consument dan bij de vorige meting. Volgens de experts komt dit vooral door vele Oranje acties die gestart zijn in supermarkten. Ook is nu voor het eerst het voetbalexpert cijfer hoger dan in 2004, maar het vertrouwen in Oranje zo
kort voor het toernooi blijft nog steeds lager dan in 2006.

Internet
De Oranjesupporters maken zich klaar voor het naderende EK voetbal. Uit cijfers van Yahoo Nederland blijkt dat ook Zwitserland zich klaar kan gaan maken voor een grote groep Nederlanders. In de laatste week van mei is het intypen van de zoekterm ‘Oranje camping’ geëxplodeerd.

Gerelateerde berichten:

• Interesse in Oranje daalt nu al
• NED-RUS best bekeken EK-wedstrijd

Ondanks de 3-0 overwinning van het Nederlands elftal op Oekraïne afgelopen zaterdag lijkt er van een hevige Oranjekoorts onder de Nederlandse bevolking nog steeds geen sprake. De Oranje-index stijgt op zich behoorlijk van 217 naar 411, maar dit
is vooral het resultaat van de grote publiciteit en de toename in commerciële activiteiten rondom Oranje en het EK. De interesse in het EK is in de afgelopen week zelfs gedaald en slechts 2% van de Nederlandse bevolking praat dagelijks met familie en/of vrienden over de prestaties en wetenswaardigheden rondom Oranje. Dit blijkt uit het Oranje-index onderzoek (www.oranje-index.nl), een initiatief van TBWA\Brand Experience in samenwerking met Trendbox, dat de komende periode de Oranjebeleving rondom het EK 2008 in kaart brengt.

Het indexcijfer wordt berekend op basis van vier indicatoren die regelmatig zullen worden gemeten. Deze indicatoren zijn: de opinie en het gedrag van consumenten, de commerciële activiteiten rondom Oranje en het EK, de publicitaire aandacht voor Oranje en het EK en de opinie van een panel van vooraanstaande voetbalkenners en marketingexperts.

De consumentenindicator is licht gedaald en haalt nu een waarde van 110 (t.o.v een waarde van 113 in de vorige meting en een waarde van 132 in dezelfde periode in 2006). Enkele opmerkelijke resultaten uit het laatste Trendbox onderzoek onder de Nederlandse bevolking:

De interesse in het EK is met 8% gedaald: van 52% in de voorgaande meting naar 44% nu. In 2006 was dat op dit moment nog 59% en in 2004 45%.

Ook de intensiteit waarmee men de berichtgeving rondom Oranje volgt is lichtelijk gedaald van 46% naar 43% in meting 3. Televisie, de krant en het internet zijn achtereenvolgens de meest populaire media om de berichtgeving rondom Oranje te
volgen.

Dat het Oranjegevoel nog niet echt leeft bij de Nederlander wordt bevestigd door het feit dat slechts 2% dagelijks praat met familie/vrienden/kennissen over de prestaties en wetenswaardigheden rondom Oranje. Dit was bij de voorgaande meting nog 4%.

De publicitaire aandacht voor Oranje en het toernooi is afgelopen week geëxplodeerd. De publicitaire indicator stijgt van 253 naar 636 en is ruim hoger dan in dezelfde periode in 2006 (546) en in 2004 (263). Er is grote mediabelangstelling voor de ontwikkelingen rondom Oranje en het naderende EK. Ook speelt Oranje relatief veel oefenwedstrijden in een korte tijd, waardoor
Oranje veel in het nieuws verschijnt.

De commerciële indicator stijgt fors van 431 naar 824. Deze commerciële waarde ligt net iets onder die van 2006 (956). Deze stijging is te danken aan de enorme toename van advertenties in kranten afgelopen week en is hoger dan in dezelfde periode 2 jaar geleden. Opvallend in vergelijking met 2006 is dat het aantal EK gerelateerde tv-commercials voorlopig achterblijft. De Oranje/EK-koorts is nu over de gehele commerciële linie ruimschoots groter dan rondom het EK in 2004.

Vooral het marketingpanel signaleert een hogere Oranjebeleving in Nederland dan gedurende de tweede meting, de expert index stijgt van 100 naar 115, maar blijft duidelijk lager dan in 2006. Dit komt vooral omdat het vertouwen in van Basten maar moeilijk op gang komt. Opvallend is dat het expertindexcijfer na meting 3 de waarde uit 2004 overtreft, toen stond het indexcijfer voor het EK in 2004 nog op 108. Het marketingpanel geeft aan dat het bedrijfsleven zich nu meer bewust is van de commerciële kansen rondom Oranje dan tijdens het EK in 2004.

Gerelateerde berichten:

• Oranjekoorts op stoom
• NED-RUS best bekeken EK-wedstrijd

We komen langzaam op gang zo bleek gisteren, maar vandaag een smashing onderzoek die het voetbalvuurtje weer een beetje verder opstookt. Uit een Brits onderzoek (4MB) in opdracht van EK-sponsor Canon blijkt dat tweederde van de Oranjefans liever een partijtje voetbal kijkt dan dat ze seks hebben. Tsja, daar zijn het ook Oranjefans voor. Ook heeft 73% van die doelgroep wel eens een wildvreemde gekust of omhelsd tijdens het kijken naar een voetbalwedstrijd. Wat moet je met die informatie? Geen idee, maar het komt uit een onderzoek onder 2000 voetbalfans verdeeld over 18 landen in Europa. Het doel was om de passie en emoties rond voetbal te meten.

Het blijkt dat wij Nederlanders helemaal niet zulke gepassioneerde voetbalfreaks zijn. We staan op de 10e plaats. Die ‘koele’ Zweden, dat zijn pas de echte fans. Daar laat 95% zich wel eens emotioneel gaan tijdens het kijken naar een wedstrijd. Bij ons is dat slechts 55%. De Noren kunnen we ook wat van. Zij staan op de derde plek, gevolgd door de Belgen. Helemaal onderaan staan de Polen, Italianen en Portugezen. Da’s toch wel vreemd van die laatste twee. Beide landen – en dan vooral Italië – staan bekend om hun Zuideuropese temperament.

Nog even terug naar voetbal kijken en seks. De Spanjaarden spannen hier de kroon. Zo’n 72% laat hun partner links (of rechts) liggen tijdens het kijken naar een voetbalwedstrijd. Schokkend nieuws. En dit is nog maar het begin hè . . .

No related posts.

De Oranjekoorts komt volgens de eerste metingen maar moeilijk op gang dit jaar. ‘k Lees net in De Pers dat de thermometer op 114 staat terwijl twee jaar geleden de meter al op 132 stond rond dezelfde tijd. Als basis geldt het toernooi van Portugal (2004) met een index van 100. Je zou het dus een lichte verhoging kunnen noemen. De betrokkenheid bij Oranje ligt iets lager dan in 2006, maar is wel hoger dan in 2004. Zeventig procent geeft aan zich zeer of ten minste enigszins betrokken te voelen bij Oranje. Twee jaar geleden lag dit op 75%, in 2004 op 59%.

Hoe dan ook, we zullen ook dit jaar de diverse onderzoeken, kijkcijfers en metingen bijhouden in het channel Soccernomics. Mocht u cases of ander materiaal hebben, dan is dat van harte welkom.

Met dank aan Paul Kusters voor de cartoon.

UPDATE: de tweede meting van de Oranjekoorts 2008 komt net binnen. Een stijging en een waarde die tussen de WK van 2006 en EK 2004 in ligt.

Gerelateerde berichten:

• Thermometer voor Oranjekoorts stijgt
• Oranjekoorts loopt verder op
• De soccernomie komt op stoom

Het stond al een tijdje online op andere blogs, maar op een cijfersite als deze mag-ie niet ontbreken. Carat heeft alle WK-cijfers gebundeld in een handzaam PDF-je. Niet alleen de kijkcijfers, uitslagen en rankings van best bekeken wedstrijden, maar ook het aantal adverteerders, GRP’s en bruto advertentie-omzetten. Zo werden er tijdens de WK 329 reclameblokken uitgezonden waarin 194 merken zaten. Bruto werd door de STER € 50 miljoen omgezet verdeeld over 25.000 GRP’s. De bruto kosten per GRP bedroegen dus € 2.000,-.

Ook somt Carat veel voetbalfeiten op: Het totaal aantal spelers op het WK was 736, waarvan er 137 helaas niet in actie kwamen. Zij vertoefden op de bank. De Italiaan Gennaro Gattuso van Italië maakte de meeste tackles, maar liefst 47. Hij ontving hiervoor 2 gele kaarten. Tegen de Portugees Louis Figo werden de meeste overtredingen gemaakt: 42. Topscorer was Miroslav Klose van Duitsland met 5 doelpunten. Meest efficiënt was de Braziliaan Fred, hij kreeg 3 minuten speeltijd en scoorde 1 keer.

Ga voor het compete document naar deze pagina en klik op ‘Hot Spots – WK Voetbal een terugblik’.

Gerelateerde berichten:

• Mediabestedingen rond WK 22 miljoen

Van het voor mij onbekende bureau Synovate/Censydiam ontving ik gisteren een rapport over een onderzoek naar de effectiviteit van oranje-campagnes. Ik zag daarover vorige week al een berichtje in Adformatie en heb toen meteen meer informatie opgevraagd. Het rapport vindt u hier.

In het onderzoek wordt nagegaan in welke mate communicatie-uitingen rondom het WK effectief zijn geweest, waarbij een onderscheid is gemaakt naar KNVB-sponsors en zogeheten ‘lifters’ (geen sponsors van de KNVB, maar wel actieve adverteerders rondom het evenement). Een twee verdeling is die van nationale adverteerders (sponsors, lifters en anderen) en internationale adverteerders zoals Puma, Nike en Adidas.

Vragen
Het bureau stelde zich in het onderzoek een aantal vragen met betrekking tot diverse campagnes. De vragen zijn:

Primair:
- In welke mate is de commercial effectief?
- Wat is de perceptie, beleving en waardering van de voorgeschotelde communicatie-uitingen?
- Wat is de decodering van de boodschap?
- Wat is de persoonlijke relevantie van de boodschap?

Secundair:
- Welke gevolgen kunnen communicatie-uitingen met zich meebrengen voor het merk en welke invloed heeft dit op het merk?

Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van 6 groepsdiscussies (kwalitatief) en een n van 500 mannen van 20 tot en met 65 jaar(kwantitatief).

Effectiviteit
Volgens de onderzoekers is sprake van effectiviteit als wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:

- Het moet bekend zijn, hetzij spontaan, hetzij geholpen.
- Als de inhoudelijke boodschap en de gebruikte beelden brug slaan naar de consument en het resulteert in:
- Meer actie (bijv. verkoop).
- Een positieve attitude.
- Een (hogere) satisfactie.
- Als het een meerwaarde voor het merk is, wanneer?
- Als het in lijn is met zijn huidige merkbeeld.
- Als het merk in staat geacht wordt om dit te kunnen.
- Kortom, er mag minimaal geen afbreuk zijn aan zijn huidige merkbeeld.

Uiteraard is bovenstaande opsomming afhankelijk van de communicatiedoelstelling.

Conclusies
Ik zal u de details besparen, maar het rapport heeft op basis van het onderzoek ondermeer de volgende conclusies:

Merken met een hoge geholpen bekendheid zijn voornamelijk ondersteund door een fysiek/ tastbaar instrument.
– AH: Wuppie
– Heineken: Jagershoed
– Bavaria: Leeuwenhose
– McDonald’s: Sosjaal

Voor Top-of-Mind Awareness bij de consument of om in het gezichtsveld van de consument te verschijnen of het merk in de mindset te activeren, moet het merk ondersteund worden door middel van een instrument waarmee hij zijn nationale supportersidentiteit mee kan uiten. Echter, dit instrument moet wel ondersteund worden om naamsbekendheid te
genereren (bijv. d.m.v. reclame).
Het instrument en de commercials moeten tijdens een WK aan de volgende voorwaarden voldoen:

- Inspelen op betekenis WK-Voetbal
- Verbroedering & nationaal gevoel.
- Competitie (natie tegen natie).
- Emoties (basaal) beleven.
- Ontspanning – even alle verantwoordelijkheden opzij.

Het rapport geeft ook extra onderscheidende voorwaarden:

Inspelen op cultuurwaarden
- Hoe gaat onze cultuur om met deze basisbetekenis van het WK-voetbal? En hoe kunnen we daar op inspelen?
- Het uitbundige op een veilige en toegankelijke manier – zeker als je symbool wilt staan voor dagelijkse expressie van nationaal Oranjegevoel.
- Iets groots en serieus op een nuchtere manier benaderen.

Inspelen op de context
- Relatie met gastland: Welk land is de host en hoe is onze relatie met dit land? Calimero-relatie met Duitsland.
- We willen de Duitsers de loef afsteken. We willen als natie de Duitsers te slim af zijn.
- Inspelen op eigen merkverleden. De toeter van Heineken bijvoorbeeld is tijdens EK Portugal verboden, maar men geeft niet op. Mensen vinden dit soort spanning wel aantrekkelijk.

Een groot deel van de conclusies (staan hier niet allemaal genoemd) komt volgens mij uit de 6 groepsgesprekken. Ik kan er in ieder geval geen touw aan vastknopen. Zoals bij deze:

“Een WK-actie wordt het best ondersteund door een tastbaar ‘instrument’ (Jagershoed, Leeuwenhose,…). Hiervoor zijn er twee soorten instrumenten:

- Wedstrijd-expressie = instrument om het natiegevoel (de verbroedering) tijdens de wedstrijd uit te drukken.
- Toernooi-expressie = instrument om het natiegevoel te uiten (de verbroedering) tijdens de levensduur van het nationaal team in het toernooi. M.a.w. zolang het nationaal team tijdens de WK-race actief is.

Bij dit laatste is het als een kerstbal tijdens de kerstperiode. Het symboliseert het gevoel rond die periode. In deze context is het feestelement niet de gezinswarmte van de Kerst, maar de nationale verbroedering. . . .”

Jammer dat dit onderzoek zo is uitgevoerd en gerapporteerd. De opzet lijkt zo aardig met die onderverdeling naar sponsors en lifters en een helder omschreven definitie van effectiviteit. Maar de lezer van bijgaande PDF raakt mijns inziens op het eind helemaal de weg kwijt. Althans dat is mijn ervaring na vier keer lezen. Misschien heeft u andere ideeën na het doorlezen van de PDF.

Gerelateerde berichten:

• Effectiviteit Oranje-campagnes
• Veel bier en telecom op TV tijdens WK
• Voetbal: vrouwen maken in de rust de hapjes klaar

Op de site van het Cebuco een mooi overzicht van de dagbladinhakers tijdens het WK Voetbal.

Over inhaken gesproken. De Duitse economie deed ook leuk mee. Vandaag in De Telegraaf het bericht dat het WK Voetbal waarschijnlijk voor 0,3% extra economische groei heeft gezorgd. Het evenement leverde 50.000 extra banen op, waarvan de helft permanent. Daarnaast hebben de Duitse spoorwegen 15 miljoen mensen vervoerd tijdens de WK (er was op 10 miljoen gerekend) en de telecombedrijven tikten nog eens € 300 miljoen extra weg. Vooral door de bellende fans die het thuisfront op de hoogte wilden houden. Tot slot noemt De Telegraaf de sportwarenfabrikanten, die de spullen niet aan konden slepen. Al met al dus goed voor een extra impuls van 0,3% economische groei.

Eerder werd een impuls van € 200 miljoen voorspeld. Daar zijn ze in Duitsland dus ver overheen gegaan.

Gerelateerde berichten:

• Soccernomics: voetbal en economie
• De soccernomie komt op stoom
• Voetbal als aanjager van de economie