🕒Leestijd ongeveer 3 minuten
Vandaag een column geschreven in Communicatienieuws met als titel ‘Publieke Omroep recamevrij’. Voor de niet-abonnees van deze wekelijkse nieuwsbrief en andere geïnteresseerden hieronder de tekst van de column.
Publieke Omroep reclamevrij
NRC Handelsblad heeft sinds kort een online webpanel dat regelmatig vragen krijgt voorgeschoteld. Het panel is 150 man/vrouw groot en wordt via een selectieprocedure samengesteld door de redactie van de “˜krant‘. Een recente discussie ging over het al of niet reclamevrij maken van de Publieke Omroep en een inrichting van het bestel naar het Britse model. 77 procent van het panel was voor. Aantal stemmen: 62. De uitkomst moeten we dan ook zien als indicatief, maar het is op zich geen slechte gedachte.
Het zou Hilversum verlossen van opgelegde doelstellingen in termen van zenderaandelen en kijkersopbrengsten. Het zou Den Haag dwingen een prioriteit te ventileren ten aanzien van de Publieke Omroep, of anders gezegd: hoeveel geld heeft het kabinet nou werkelijk over voor een zuiver publiek bestel, dat geheel met publieke middelen wordt gefinancierd en niet concurreert met commerciële zenders? Het meest recente voorstel is om 200 miljoen euro uit “˜Haagse meevallers‘ naar Hilversum te brengen. De reclame zou dan afgeschaft kunnen worden. Vooral de mediaman van CDA (Joop Atsma) is daar een groot voorstander van.
Als de missie van Atsma slaagt is er misschien nog redding voor de drie televisiezenders. Onlangs is namelijk het onzalige plan goedgekeurd om de drie netten te herprofileren. In het zogeheten programmeermodel wordt Nederland 1 een brede (familie-)zender, Nederland 2 gaat voor de sport en bezinning Nederland 3 is bestemd voor jongeren en experimentele televisie. Ondanks het feit dat media-experts het plan als “bestuurlijk onverantwoord” hebben bestempeld, start de verbouwing aan het begin van het volgende televisieseizoen.
Het enige voordeel dat dit plan in zich heeft is dat de omroepen hun thuisnet moeten opgeven. Dit geeft mogelijkheden voor een veel flexibelere programmering. Maar in plaats daarvan worden programma‘s van gelijke strekking op één zender gezet. Hierbij wordt geheel voorbijgegaan aan het feit dat een kijker behoefte heeft aan variatie gedurende een televisieavond. Om kijkers te binden moeten de grote amusementsprogramma‘s juist slim verdeeld worden over de drie zenders en niet bij elkaar op één zender.
Als de publieke zenders reclamevrij worden houden de adverteerders opeens geld over. Waar gaan zij dat aan besteden? Gaat dat dan allemaal naar de commerciële zenders? Dat geloof ik niet. Ik denk dat een groot deel van het vrijgekomen budget zal worden ingezet om dezelfde doelgroepen via andere kanalen te bereiken. Want met het reclamevrij maken van de drie zenders worden kwaliteitsprofielen onttrokken aan het palet van de adverteerder. Die zal dus op zoek gaan naar alternatieven. Een regelrechte kans voor dagbladen, tijdschriften, internet en radio lijkt me zo.