Vandaag was ik te gast op het congres Consumententrends 2011. Niet om te spreken, maar om te luisteren en vooral te noteren. De titel van het congres was ook meteen het leidende onderwerp van de dag en morgen. En als je Goos Eilander, Carl Rohde, Jim Stolze en Fransisco van Jole in één dagprogramma stopt, krijg je het voor je kiezen. Maar dat was nog niet alles. GfK Panel services strooide via Lucien van der Hoeven in 102 sheets even zoveel grafieken en cijfers de zaal in en vervolgens werd ook nog Farid Tabarki losgelaten in het publiek. En met succes. In hoog tempo wees hij ons op de radicale decentralisering. Twee mooie wordfeuds overigens.

Verwarring
Verwarring is de weg naar nieuwe inzichten. Met deze stelling werd de dag geopend. Nou, verwarring was er zeker. Als eerste spreker mocht Henry Mason (Trendwatching.com) ons trakteren op 12 trends. Gelukkig worden de sheets en powerpoints donderdag op de site van het congres gezet, want hier was niet tegenop te noteren. Volgens Mason worden steeds rooie lopers uitgerold voor consumenten, vooral als ze uit China komen. Alles wordt right here, right now maar dan wel cash less met een hoge f-factor. Deze laatste staat voor fans, friends en followers.

F-factor
De f-factor is een mooi icoon voor de trend die zich de rest van de dag steeds openbaarde. Het internet is één, maar door het social web en de power die daar mee gepaard gaat staan we aan het begin van een volstrekt nieuw tijdperk. Duh, zult u denken, what else is new? Klopt, maar als je dat een hele dag in hoog tempo in verschillende varianten aan je voorbij ziet trekken ontstaat toch weer een nieuw beeld.

Dat is een beeld van georganiseerde consumenten (crowds) die zich niet meer de kaas van het brood laten eten. Volgens Carl Rohde zijn ze in staat van ‘anger, distrust and cynism.’ De huidige bankencrisis is daar voor een groot deel debet aan. Goos gaf het al aan. Zijn metingen van de afgelopen twintig jaar lieten niet eerder zo’n mineur zien van het consumentenvertrouwen en überhaupt vertrouwen in de toekomst. Persoonlijke verwachtingen zijn niet hoopvol gestemd, maar de gemiddelde levensverwachting neemt wel toe. Dat geeft druk op niet alleen de pensioenen, maar ook de gezondheidszorg.

Tegelijkertijd is de 50+ markt booming. De enige markt die in deze tijd nog met 2,5% per jaar groeit. De rest stagneert. 50+ is geen hype, maar een trend.

Anger, distrust and cynism
Maar je hebt trends en trends, zegt Rohde. Belangrijk is dat trends gevalideerd worden. Door experts, door het team van Science of the time en door de 15.000 coolhunters die periodiek de database van Carl voeden met allerhande trends die mondiaal gesignaleerd worden. Nee, ik ga ze niet allemaal noemen hier. Nou vooruit dan, de drie belangrijkste zijn het social web, experience economy en de eerder genoemde anger, distrust and cynism. Volgens Rohde zijn dit geen nieuwe trends, maar trends die al jaren aan de gang zijn, maar steeds een andere gezicht krijgen.

Tot slot geeft Rohde aan dat je met trends moet kunnen innoveren, anders heb je er niks aan.

De 102 sheets van GfK laat ik even voor wat het is. Die mag u vanaf donderdag doornemen vanaf de website van het congres (als dat openbaar is overigens).

Karl Marx
Op naar Studio Zeitgeist. Daar komt Farid Tarbaki vandaan. Zelden iemand met zoveel energie en passie een verhaal zien afsteken. Verhaal is in dit verband een understatement. Noem het een visie. De visie van de radicale decentralisering. Tarbaki sleept met gemak Karl Marx erbij en trekt parallellen. Het gaat in deze tijd om lokale productiefactoren, die op kleine schaal worden ingezet en gecontroleerd door kleine groepen consumenten. Maar decentralisering is ook het nieuwe Apple hoofdkantoor dat geheel zelfvoorzienend is als het gaat om energie. Of 3D printen. Lokale productie in plaats van massaproductie in China.

Apps bouwen we zelf met behulp van Mobowski of App Inventor. Klein en simpel. We ‘payen met een tweet’, we werken bij seats to meet of betalen binnenkort met de bitcoin. Weet ik veel waar die man het allemaal over had. Hij had het ook nog over een boek. Dappere nieuwe wereld, 19 jonge denkers over Nederland. Ga ik lezen. Weet ik nu al.

Aandacht
Nadat de stofwolken waren opgetrokken mocht Jim Stolze het podium op. Zeg je Jim Stolze dan zeg je aandachtseconomie. We moeten meer aandacht hebben voor onze klanten en niet blindstaren op de producten, diensten of merken waar we voor werken. Aandacht, dat is wat klanten willen. Korting ziet Stolze als het afkopen van te weinig aandacht. Voorbeelden van T-Mobile en het themapark van Harry Potter gaan door de zaal. Hyperdistributie. Daar gaat het om. Twitter, facebook en allerhande kanalen die in notime een communicatie kunnen opzetten waar geen klassiek advertentiemodel tegenop kan. Hyperdistributie.

Ook hier een boektip. Uitverkocht.

Geen dragers meer
De laatste keynote was Fransisco van Jole, die sinds zijn laatste verhuizing geen papier en CD’s meer in huis heeft. “Geen dragers meer.” Dat geldt zeker voor het fenomeen telefoonboek, dat door Jole werd afgedaan als de ‘hardnekkigste vorm van onkruid.’ Hij juichte dan ook de maatregel toe dat de verspreiding van deze vorm van dragers zo snel mogelijk verboden zou moeten worden.

Acht uur journaal. Ook zo’n klassieker die in de ogen van Jole z’n beste tijd heeft gehad. De journalistieke duiding komt volgens Jole niet meer van één instituut, maar wordt gevormd door je vriendenkring. Dat is toch een opmerkelijke opvatting van een journalist die bij een instituut werkt, maar goed. Overigens laat Jole zich ook op muzikaal gebied inspireren door diezelfde vriendenkring. Hij luistert met regelmaat naar de muziekkeuzes van zijn vrienden uit facebook. Uiteraard via Spotify.

Al met al een zeer vruchtbare eerste dag van Consumententrends 2011. Benieuwd wat we dag 2 krijgen voorgeschoteld.